Jaarlijstjestijd

Hè, watte!? Nu al?

Jup. Her en der beginnen publicaties uit de geschreven pers al over jaarlijstjes te mekkeren en verschijnen de eerste berichten daarover op Twitter. Want die jaarlijstjes in het laatste nummer van het jaar moeten wel al half november ingeleverd worden. Deadlines voor de drukker, hè? Maar maakt u zich geen zorgen. Sowieso is er niets zo zinloos en gespeend van enige wetenschappelijke waarde als de jaarlijstjes die je de komende maanden over je heen gestort krijgt.

Ik ben altijd wel weer erg tevreden als ik geen enkele overeenkomst heb met een lijstje van Pitchfork, dat wel. Maar elk tijdschrift, elke website doet aan jaarlijstjes en elk tijdschrift en elke website heeft weer zijn eigen regeltjes.

Bij OOR willen ze nog wel eens heel trots roepen dat hun eindlijst de definitieve lijst is, maar dat is meer omdat in de hoek van de indie-recensenten enige relativering van het eigen gelijk niet heel gewoon is. En natuurlijk word je veel sneller uitgenodigd om een lijstje in te leveren als je dezelfde smaak hebt als zij. Per slot van rekening is het heel fijn om iemands mening als heel belangrijk te beschouwen als die heel per ongeluk hetzelfde is als de jouwe. Als Giel Beelentjes-in-de-dop hollen ze allemaal tegelijk achter de nieuwste hype aan. Het Black Keys Syndroom noem ik dat. Weet je nog dat een paar jaar geleden El Camino van The Black Keys overal in jaarlijstjes op nummer 1 stond? Inclusief in de geschreven pers, waar de meeste jaarlijstjes half november ingeleverd moeten zijn om nog gedrukt te kunnen worden. El Camino verscheen pas op 6 december…

Zeker, zo’n plaat is waarschijnlijk al een maand eerder te vinden, maar dan nog. Je krijgt een album binnen – sommigen schrijven dan graag na één luisterbeurt een recensie, om maar de eerste te zijn – en je weet dus al na een week dat het het beste album van het jaar is? Waarschijnlijk heb je je dan laten opjutten door collega-recensenten, of zelfs door notoire napraters als Giel Beelen die bij DWDD een fijn promopraatje hebben mogen houden.

Natuurlijk doe ik elk jaar mee aan jaarlijstjes. Sterker nog – ik heb een doorlopende jaarlijst, waar er in de loop van het jaar albums bijkomen of afvallen. En stijgen of zakken, want een plaat die in eerste instantie hartstikke lekker was kan na een aantal maanden toch minder blijken te beklijven dan je dacht. En soms – maar niet vaak, gelukkig – denk ik een paar jaar later “zo goed was die plaat nou ook weer niet”.

Jawel, het ís ook het leuk als er veel anderen zijn die dezelfde plaat goed vinden. Maar tegelijkertijd vind ik het geen enkel probleem om een plaat in het lijstje te zetten die door bijna iedereen met de grond is gelijkgemaakt. Ik ben geloof ik de enige ter wereld die Dedicated To Chaos van Queensrÿche goed vond. Hij stond in mijn jaarlijstje van 2011 en ik zou ‘m daar nog steeds in zetten. Een eerste vereiste als je wilt recenseren: stronteigenwijs zijn.

En dan heb je nog de regeltjes van muzieknerdnazi’s: geen verzamelaars, geen rereleases, geen live-albums, geen coversalbums. Aretha Franklin, die meestal covers uitvoert, mag dan ineens weer wel. Some animals are more equal than others. Alleen in het geval van verzamelalbums zal ik die niet in een jaarlijstje opnemen. Verder zal het me worst zijn wat voor plaat het is. Live-albums staan er bij mij gewoon tussen, omdat ik daar een groot liefhebber van ben. Of is Made in Japan opeens een inferieure plaat omdat er geen nieuwe nummers opstaan? In mijn eigen jaarlijstje van 2012 had ik zelfs een coversplaat op de derde plek staan, simpelweg omdat ik die plaat heel veel draaide en juist die coverversies heerlijk vond.

Maar één manco zal er altijd blijven aan jaarlijstjes: het is een momentopname. Je kunt een plaat die in november uitkomt later pas gaan waarderen of zelfs pas in het volgende jaar ontdekken. En daarmee zijn die jaarlijstjes niet meer dan vermaak voor muzieknerds als ik. Mijn advies: neem iemand die iets meent af te lezen uit jaarlijstjes nooit meer serieus.

« »

© 2017 MetGitarenEnZo. Thema door Anders Norén.

%d bloggers liken dit: