De EU is vergeven van de lobbyisten en dat blijkt al jaren reuze effectief te zijn. Geen wonder dat de entertainmentindustrie al jaren zijn geld daaraan spendeert in plaats van aan het bedenken van verdienmodellen die recht doen aan de echte wereld. Op 1 januari wordt er via de EU weer een fijne regel doorgedrukt waarmee de grote jongens in de industrie de kleintjes uit de markt drukken.

Wat is er precies aan de hand? Voor kleine ondernemers bestaat in de meeste (alle?) EU-landen, en ook in Nederland, de kleine-ondernemersregeling. Die houdt in dat als je weinig verdient met je handeltje, je niet de hele rompslomp van periodieke btw-aangiftes en -betalingen hoeft te doen. Daarbij gaat het om nog geen 2000 euro aan te betalen btw. Kom je daarboven, dan moet je gewoon betalen – en vaker dan eens per jaar aangifte doen.

Wie hebben daar voordeel bij? Het gaat in elk geval niet om mensen die er een dikke boterham mee verdienen. Het gaat zelfs niet om sappelende zzp’ers die er net van kunnen leven. Integendeel, het gaat meestal om ‘handel’ die het hobbyisme amper ontgroeid is. Muzikanten bijvoorbeeld, die van hun zuurverdiende centjes muziek opgenomen hebben en daar online een paar centen mee verdienen om hun hobby te bekostigen. Echt, als je onder de kleine ondernemersregeling valt ga je ook van die vrijstelling voor btw-afdracht niet rijk worden.

Maar een nieuwe EU-richtlijn schrijft nu voor dat die kleine-ondernemersregeling geheel vervalt als je ook maar één digitale verkoop doet naar een EU-land. Eén verkochte download naar Cyprus kan je dus pakweg 1500 euro btw kosten over normale, fysieke verkopen. Maar dan ben je er nog niet, want omdat je niet meer voor de kleine-ondernemersregeling in aanmerking komt moet je ineens elke drie maanden aangifte gaan doen. Zelfs als je drie keer per jaar moet aangeven dat je een digitale omzet van nul euro hebt behaald. O ja, en of je tien jaar lang van elke digitale verkoop twee of drie bewijzen van woonplaats van de koper wilt bewaren. Hallo, di-gi-taal jongens. IP-adressen kunnen variëren, niet iedereen heeft of gebruikt een account met landextensie en zo zijn er nog wel wat hindernissen te bedenken voor een regeltje dat ofwel bedacht is door bureaucraten zonder clue, ofwel is voorgekauwd door lobbyisten die het zo onwerkbaar mogelijk wilden maken.

Nee, van EU-bashen houd ik niet. Laten we wel zijn: als politici in de aangesloten landen het niet hadden gewild, hadden ze het kunnen tegenhouden. Maar het is wel tekenend voor het democratisch tekort in de EU en de lidstaten: lobbyisten bepalen een groot deel van de agenda – en politici in Europa én in de lidstaten laten dat gebeuren. Net zoals bij handelsverdragen worden alleen de belangen van het grote geld gediend.

De grote bedrijven dienen hiermee de kleinste concurrenten de nekslag toe, in het voorbijgaan ook nog eens het gebruik van digitale media een flinke tik toedienend. Ik heb zo’n vermoeden dat Bandcamp en aanverwanten hier een opdoffer van krijgen: die zijn immers opgezet om het muzikanten en bands makkelijk te maken hun muziek op kleine schaal te verspreiden. Een groot deel van de bands die daar nu downloads aanbieden (vaak zelfs pay-what-you-want, waarbij de opbrengst nooit een primair oogmerk is geweest) kijken voortaan wel uit om nog digitale downloads aan te bieden. In genres als dance en ambient zal dat nog veel harder aantikken omdat daar veel uitsluitend digitaal uitgebracht wordt.

Het gevolg: voor de grote bedrijven verandert er niets, de kleintjes wordt de nek omgedraaid. Die kleintjes zijn dezelfde muzikanten en bands die eerder door BUMA op de korrel werden genomen met de embedheffing. Feitelijk worden de grenzen weer opgetrokken binnen Europa, omdat veel kleintjes niet langer digitale media kunnen aanbieden.

De grote bedrijven blijven handelen alsof de wereld nog hetzelfde is als dertig jaar geleden. Digitale mogelijkheden? De entertainmentlobby gaat de concurrentie niet aan, maar drukt ze simpelweg uit de markt. Je gooit er wat lobbygeld tegenaan en klaar. Fijn 2015.

Het gevolg: heel veel muziek en ebooks, maar ook software en apps zullen vanaf 1 januari niet meer als download te krijgen zijn. Ik zal het nog eens herhalen: heel veel muziek, ebooks, software en apps zullen vanaf 1 januari niet meer als download te krijgen zijn. Inderdaad, het wordt voor kleine aanbieders verstandig zakendoen als ze alles voortaan weer op een schijfje gaan rondsturen. De wereld op zijn kop.

Een Britse petitie is er wel, in Nederland is en blijft het akelig stil.

Inperking van topinkomens werd in een vloek en een zucht uitgesteld want ‘onzorgvuldig’, over wetgeving die de kleinste marktpartijen compleet de nek omdraait hebben we het niet. En dan noemen ze mij cynisch…