Waarom ‘urgent’ en ‘relevant’ niet deugen

Wie mijn recensies al wat langer leest, weet dat ik ontzettende jeuk krijg van de termen ‘urgent’ en ‘relevant’ als het over muziek gaat. Ik zal hier proberen uit te leggen waarom.

De muziek waarbij de termen ‘urgent’ en ‘relevant’ gebruikt worden is bijna per definitie indie of goedgekeurd door de indie-goegemeente. Blues is zelden urgent, dance een enkele keer, hardrock en metal nooit, prog is ongeveer het tegenovergestelde. Een site als 3voor12 heeft dan ook heel veel zoekresultaten voor urgent en relevant.

Maar wat betekent dat ‘urgent’ dan? Er is me ooit gezegd “dat de muzikanten in kwestie precies dat wel móesten spelen”. Right. Dus gospel is per definitie urgent want channeling het opperwezen en zo? Neeee, zo moet je dat niet zien. Maar AC/DC is niet urgent en het snoepje van de week in indieland is dat wel.

Dus als je goed geld verdient met de muziek is het niet urgent meer? Nee, dat ook weer niet. U2 geldt voor sommigen per definitie als urgent – ook al zeggen ze er bij dat de tijden van weleer van Boy niet meer terug zullen komen.

Het is deels een misplaatste vorm van romantiek volgens mij. Hoe meer basic het is, hoe groter de kans dat het urgent wordt genoemd. Muzikanten zijn meer waard als ze niet kunnen spelen en nog net een boterham met pindakaas kunnen eten. Tja. De meeste muzikanten willen graag kunnen leven van hun muziek en liefst een beetje comfortabel. En volgens mij is de kans op mooie liedjes groter wanneer ze weten wat ze aan het doen zijn.

‘Relevant’ is wat mij betreft nog een graadje erger. De tegenhanger van ‘urgent’ is ‘niet urgent’. Soit. Zoals ik dan altijd antwoord: “Muziek is nooit urgent. Toiletbezoek, dát is urgent.” Maar de tegenhanger van relevant is irrelevant, en dat gaat een stap verder. Je bepaalt als muziekliefhebber met zo’n term dat de smaak van andere muziekliefhebbers er niet toe doet en dat is nogal wat.

(Even een uitstapje. Ik maak hierbij het onderscheid tussen ‘muziekliefhebbers’ en ‘muziekconsumenten’. De muziekconsument neemt wat hem of haar wordt voorgeschoteld en geniet daarvan, zonder te letten op verschillen in uitvoering of geschiedenis. Dat zijn de mensen die je bij De Toppers vindt, die The Voice Of Holland volgen en die Hazes staan te brallen in de kroeg. Als de radio volgende week een ander liedje grijsdraait vinden ze dát weer het leukste. Muziek is behang, of in elk geval niet per definitie het belangrijkste element van de avond als ze naar een concert gaan.

Zelfverklaarde muziekliefhebbers luisteren naar afzonderlijke instrumenten, en gaan waarschijnlijk op zoek naar andere uitvoeringen en naar de geschiedenis van bands en hún invloeden. Of ze luisteren naar wat ten onrechte als kenners aangemerkte types als Giel Beelen aanmerken als ‘urgent’ of ‘relevant’.)

Vooral is het een vorm van snobisme: “wij hebben smaak en wij vertellen je welke muziek de moeite waard is”. Dat de indie-goegemeente erg gevoelig is voor hypes (zie ook het Black Keys Syndroom) en radicaal van opvatting verandert als de juiste mensen hen vertellen dat bandje X toch echt heel nieuw en urgent en relevant is weten ze op de marketingafdelingen heel goed.

Er zit nog een ronduit naar haakje aan het gebruik van de termen ‘urgent’ en ‘relevant’: het is niet kwantificeerbaar of weerlegbaar. Het zijn zulke vage termen dat je er altijd mee wegkomt. Tegelijkertijd betekent het echter wel dat je eigenlijk gewoon zegt: “Deze muziek deugt, en die andere niet”.

Als recensent probeer ik al jaren te vertellen waarom ik iets zo goed vind. Of ik daarin slaag is aan anderen om te beoordelen. Maar waar ik me van bewust ben, is dat mijn smaak verandert door de jaren heen. Dan ga ik ineens muziek waarderen die ik vroeger als ‘raar gepiel’ weggezet zou hebben. Smaak is een evoluerend iets en hoewel ik steeds terugkom bij de muziek die ik als puber al veel draaide, maak ik iedere keer weer nieuwe uitstapjes en ontdek ik steeds weer nieuwe muziek en muzikanten.

Juist door het recenseren heb ik heel veel nieuws ontdekt. Omdat ik promo’s binnenkreeg van albums die ik normaal gesproken niet tegengekomen zou zijn, recensies van collega-recensenten las, via mailinglists of nieuwssites iets op het spoor kwam, kortom openstond voor andere muziek dan waar ik tot op dat moment naar luisterde.

Het is de bedoeling dat ik als recensent een mening geef en dat doe ik ook met veel plezier. Maar zoals bij elke mening: ook ik ben niet vrij van vooroordelen, sympathieën en antipathieën. Als echter iemand uit een negatieve recensie van mij de conclusie trekt dat het wèl iets voor hem is vind ik dat helemaal prima.

Termen als ‘urgent’ en ‘relevant’ zijn daarentegen waardeoordelen zonder inhoud of basis. Daarom zal ik ze nergens gebruiken, en vind ik dat ze sowieso verboden zouden moeten worden als het om muziek gaat.

« »

© 2017 MetGitarenEnZo. Thema door Anders Norén.

%d bloggers liken dit: